West-Vlieland
Vlieland heeft slechts één dorp: Oost-Vlieland. Toch is het bij veel mensen niet bekend 
dat er in vroeger tijden nog een tweede dorp heeft bestaan West-Vlieland.
Dat dorp, West-Vlieland, is echter geheel door de zee verzwolgen. Waar nu de golven van de Noordzee rollen, een eind ten noordwesten van de westpunt van de Vliehors, is de plaats waar het dorp, West-Vlieland, gelegen heeft.
Er zullen altijd vragen over West-Vlieland blijven die nooit beantwoord kunnen worden; er is weinig materiaal bewaard gebleven en er zijn vrijwel geen afbeeldingen.
De ondergang
De ondergang van West-Vlieland werd versneld doordat het voortdurend door de zee werd belaagd en geleidelijk steeds meer grond moest prijsgeven; het resultaat van een jarenlang durend afbraakproces. Door de invloed van het zich verbredende Eyerlandse gat verdwenen de landbouwgronden die aan de binnenkant van het eiland lagen.
Hoe tegenstrijdig het ook klinkt, het was tenslotte de afnemende betekenis van het Eyerlandse Gat die de uiteindelijke ondergang van West-Vlieland veroorzaakte.
Het Marsdiep, dat eerst omstreeks de achtste eeuw moet zijn ontstaan, heeft waarschijnlijk pas in de 14e of 15e eeuw zijn grote omvang gekregen zoals wij die nu kennen. Daarmee waren Marsdiep en Vliestroom twee grote, gelijkwaardige toegangen tot de waddenzee geworden. Het waterdebiet, dat met ieder tij door het Eyerlandse Gat stroomde, nam af. Tegelijkertijd ver zandde ook het Zeegat tussen Texel en Eyerland, hetgeen de reeds genoemde afsluiting van het zeegat in 1633 tot gevolg had. Vervolgens werd onder invloed van de evenwijdig aan de kust lopende stromen deze onderwaterdelta geleidelijk opgeruimd, terwijl die van het Eyerlandse Gat in omvang verminder de. Het gevolg was dat de bijzonder naar voren springende westpunt van Vlieland, West-Vlieland, niet langer beschermd werd.
Omstreeks 1680 zette de aanval eerst goed in. Er werden gaten geslagen in de westelijke duinen en het dorp West-Vlieland, aanvankelijk goed beschut binnen de duinenrij op de grens van duin en vlak land, kwam tenslotte aan het Noordzeestrand te liggen.
Voor meer informatie en de geschiedenis van West-Vlieland kunt u de volgende documentatie raadplegen:
“Vlieland, van Hors tot Horn”, auteurs T.F.J. Pronker en H.M. van Eck;
“Op zoek naar Vlielands Verleden”, auteur D. Vermeulen.